Haber Merkezi / Viyana

Müzik tarihinin akışını değiştiren efsanevi caz trompetçisi Miles Davis’in 100. yaş günü vesilesiyle dünya çapında devasa bir kültürel iş birliğine imza atılıyor. Avrupa Yayın Birliği (EBU) üyesi kamu yayıncıları, onlarca yıldır arşivlerde saklanan, korsan (bootleg) olarak dahi hiçbir mecrada bulunmayan tarihi Miles Davis konserlerini müzikseverlerin beğenisine sunuyor. Küresel ölçekte yürütülen bu prestijli arşiv operasyonunun ortaklarından biri de Avusturya devlet yayıncısı ORF oldu. Davis’in 1960’lar, 70’ler ve 80’lerdeki müzikal dehasını ve kariyerinin zirve noktalarını yansıtan bu nadir kayıtlar, Mayıs ayı boyunca Avusturya da dahil olmak üzere tüm dünyada radyo frekanslarından yankılanacak.

“Müzik, notaların arasındaki sessizliktir.” (Music is the silence between the notes.) | Miles Davis

Tozlu Raflardan İndirilen Tarihi Miras

Kamu yararına çalışan uluslararası devlet radyolarının (BBC, Deutschlandfunk, Yle, VRT, RTS vb.) kendi stüdyolarında ve canlı performans esnasında bizzat kaydettiği bu özel hazineler, Davis’in sahne enerjisini ilk günkü canlılığıyla koruyor. Toplamda 7 farklı dönem konserini kapsayan dev seçki, Helsinki’den Melbourne’e, Brüksel’den Belgrad’da kadar uzanan geniş bir coğrafyanın müzikal hafızasını bugüne taşıyor. Proje, kamu yayıncılığının nesiller ötesine geçen kültürel mirası koruma ve kitlelerle buluşturma gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor.

Avusturya Detayı: ORF Tarihi Konserleri Yayına Alıyor

Avusturya’daki caz tutkunları ve müzikseverler için projenin en heyecan verici ayağını ise ORF’un özel yayın takvimi oluşturuyor. Avusturya devlet yayıncısı, Miles Davis’in müzikal evriminde kırılma noktası kabul edilen iki büyük dönem konserini kendi frekansları üzerinden tüm ülkeye dinletecek.

Avusturya’daki dinleyiciler için yayın takvimi şu şekilde açıklandı:

• Miles Davis Septet – Brüksel Konseri (1971): Efsane sanatçının Newport Caz Festivali kapsamında Brüksel’de verdiği ve caz-rock füzyon döneminin en vahşi, en dinamik performanslarından biri kabul edilen bu tarihi kayıt, 24 Mayıs tarihinde ORF radyolarında yayında olacak.
• Miles Davis – Melbourne Konseri (1988): Davis’in ömrünün son yıllarında, modern synthesizer altyapılarıyla pop ve cazı harmanladığı epik Avustralya turnesi kaydı ise 29 Mayıs tarihinde ORF üzerinden Avusturya kamuoyuna sunulacak.

Dünyada Miles Davis Nöbeti: Küresel Yayın Listesi

Proje kapsamında sadece Avusturya değil, tüm Avrupa ve dünya radyoları adeta bir Miles Davis nöbeti tutuyor. Küresel müzik arşiv sitelerinde (MUS) özel referans kodlarıyla yerini alan 7 farklı döneme ait tarihi konserlerin uluslararası tam yayın takvimi ve dinleme platformları ise şu şekilde listelendi:

Miles Davis Quintet in Helsinki, 1967 (Yle)

• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERR Klassikaraadio (Estonya), Džässikontsert – 16 Mayıs
• ERTecho.gr (Yunanistan) – 26 Mayıs
• LRT KLASIKA (Litvanya) – Şu an yayında (Listen now)
• RTS Radio Belgrade 3 (Sırbistan), Jazz – 13 Mayıs
• Rádio Cultura FM (Brezilya), Cultura Jazz – 26 Mayıs
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 17 Mayıs
• Rai Radio3 (İtalya), Radio3 Suite – 27 Mayıs
• RTP Antena 2 (Portekiz), Grande Auditório – 26 Mayıs
• RÚV Rás 1 (İzlanda), Djassland – Şu an yayında (Listen now)
• Swedish Radio P2 (İsveç), Jazzradion I P2 – 26 Mayıs

Miles Davis Septet at the Newport Jazz Festival, Brussels, 1971 (VRT)

• ARD Jazz (Almanya), die Nacht – Şu an yayında (Listen now)
• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERTecho.gr (Yunanistan) – Şu an yayında (Listen now)
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 17 Mayıs
• Rai Radio3 (İtalya), Battiti – 25 Mayıs
• RTVE Radio Clásica (İspanya), Solo Jazz – 27 Mayıs
• VRT Klara (Belçika), Klara in Concert – 3 Temmuz

Miles Davis Septet at the ‘Newport in Belgrade’ festival, Serbia, 1971 (RTS Serbia)

• ARD Jazz (Almanya), die Nacht – Şu an yayında (Listen now)
• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERR Klassikaraadio (Estonya), Džässikontsert – 23 Mayıs
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 17 Mayıs
• RTS Radio Belgrade 3 (Sırbistan), Jazz – 20 Mayıs

Miles Davis Septet at the ‘Newport in Belgrade’ festival, Serbia, 1973 (RTS Serbia)

• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• LRT KLASIKA (Litvanya) – Şu an yayında (Listen now)
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 24 Mayıs
• Rai Radio3 (İtalya), Radio3 Suite – Temmuz ayı içinde
• RTS Radio Belgrade 3 (Sırbistan), Jazz – 27 Mayıs

Miles Davis Sextet in Brussels, 1982 (VRT)

• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Danish Radio P8 Jazz (Danimarka), På scenen – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERR Klassikaraadio (Estonya), Džässikontsert – 26 Mayıs
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 24 Mayıs
• Vatican Radio (Vatikan), Spazio EBU – Şu an yayında (Listen now)

Miles Davis at Pori Jazz, Finland, 1984 (Yle)

• ARD Jazz (Almanya), die Nacht – Şu an yayında (Listen now)
• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERTecho.gr (Yunanistan) – 26 Mayıs
• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 24 Mayıs
• Rai Radio3 (İtalya), Radio3 Suite – Ekim ayı içinde
• RTVE Radio Clásica (İspanya), Solo Jazz – 29 Mayıs
• Yle Radio 1 (Finlandiya), Jazzklubin viikon keikka: Miles Davis Pori Jazzissa 1984 – 28 Mayıs

Miles Davis in Melbourne, 1988 (ABC)

• Radio Romania Muzical (Romanya), Jazz Planet – 24 Mayıs
• ABC Jazz (Avustralya), Jazztrack Live – 30 Mayıs
• BBC Radio 3 (İngiltere), ‘Round Midnight – 29 Mayıs
• Deutschlandfunk Kultur (Almanya), In Concert – 18 Mayıs
• ERR Klassikaraadio (Estonya), Džässikontsert – 30 Mayıs
• ERT Kosmos Radio 93.6 (Yunanistan), The Kosmopolitans – Şu an yayında (Listen now)
• HR3 (Hırvatistan), Oda-birano – 26 Mayıs
• Rádio Cultura FM (Brezilya), Cultura Jazz – 26 Mayıs
• Rai Radio3 (İtalya), Radio3 Suite – Aralık ayı içinde

Cazı ve Müzik Tarihini Yeniden Yazan Deha: Miles Davis Kimdir?

Bugün müzik otoriteleri tarafından sadece cazın değil, 20. yüzyıl dünya müzik tarihinin en etkili ve en vizyoner figürlerinden biri kabul edilen Miles Davis (26 Mayıs 1926 – 28 Eylül 1991), Amerikalı bir trompetçi, band lideri ve bestecidir.

Onu sıradan bir müzisyenden ayıran en büyük özelliği, caz müziğinin neredeyse tüm büyük kırılma ve evrim noktalarına bizzat liderlik etmiş olmasıdır. 1940’larda “Bebop” akımıyla adını duyuran Davis, ardından cazı daha sakin ve entelektüel bir çizgiye çeken “Cool Jazz” türünün yaratıcısı oldu. Müzikal arayışını hiçbir zaman durdurmadı; 1950’lerin sonunda çıkardığı ve bugün hâlâ dünya tarihinin en çok satan caz albümü unvanını elinde bulunduran “Kind of Blue” ile “Modal Caz” dönemini başlattı. 1960’ların sonunda ise rock, funk ve elektronik altyapıları cazla harmanlayarak “Caz-Rock Füzyon” akımının fitilini ateşledi.

Sahnedeki ikonik, asi duruşu, alametifarikası olan o dumanlı ve hüzünlü trompet tonuyla Miles Davis, sadece bir caz icracısı değil; aralarında her daim genç yetenekleri barındırdığı orkestralarıyla bir okul, tarzıyla bir moda ikonu ve müziğin sınırlarını zorlayan avangart bir dahiydi. Bugün ölümünün üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen, müziğin her türündeki modern sound’lar üzerinde onun bıraktığı derin editoryal izleri görmek mümkündür.

“Hata diye bir şey yoktur; sadece sonraki nota vardır.” (There are no mistakes, only the next note.) | Miles Davis

Caz Tarihinin Zirvesi: “Kind of Blue” Albümü (1959)

Miles Davis külliyatına adım atmak ve onun dehasını tam kalbinden yakalamak isteyenler için tek bir adres vardır: Kind of Blue. 1959 yılında kaydedilen bu albüm, sadece caz dünyasının değil, tüm müzik tarihinin en çok satan, en fazla saygı duyulan ve gelmiş geçmiş en etkili albümü unvanını elinde bulundurmaktadır.

Müziği karmaşık akor yapılarından kurtarıp tamamen melodiye ve özgür hisse dayalı “Modal Caz” akımıyla tanıştıran bu başyapıt, adeta zamansız bir başucu eseridir. Albümün açılış parçası olan ve Davis’in o dumanlı, hüzünlü trompet tonunu dünya tarihine kazıyan “So What” ise sanatçının küresel çapta en büyük hit eseri olarak kabul edilir.

Haberimizin bu bölümünde, müzik tarihindeki tüm dengeleri değiştiren ve cazı bir üst seviyeye taşıyan bu ölümsüz albümü kesintisiz olarak dinleyebilirsiniz:

Editör Notu: Zamansız Bir Dehaya Saygı Duruşu

Dijital yayıncılığın her şeyi hızla tükettiği bir çağda, Avusturya’da Gazetesi Kültür-Sanat Servisi olarak müziğin, kültürün ve kalıcı eserlerin izini sürmeyi kendimize bir görev biliyoruz. Bugün açılışını yaptığımız yeni Müzik kategorimizin ilk manşetinde, dünya müzik tarihinin en büyük devrimcilerinden Miles Davis’in 100. doğum günü anısına düzenlenen bu küresel arşiv operasyonunu sizlerle buluşturmaktan mutluluk duyuyoruz.

Viyana’nın o köklü caz kültüründen aldığımız ilhamla; ORF ve Avrupa kamu radyolarının tozlu raflardan indirip insanlığa sunduğu bu tarihi takvim, sadece bir yayın listesi değil, aynı zamanda sınırları aşan sanatsal bir dayanışmanın kanıtıdır. Kulaklığınızı takın, Kind of Blue albümünün o dumanlı tınılarına kendinizi bırakın ve asırlık bir dehanın ayak izlerini bizimle birlikte takip edin. Çünkü iyi gazetecilik, sadece bugünü değil, zamansız değerleri de kayda geçirmeyi gerektirir.

Keyifli dinlemeler ve keyifli okumalar dileriz.