Haber Merkezi / Viyana – Emziklerde ve diş kaşıyıcılarında Bisphenol A (BPA) kullanımı 2011 yılından bu yana yasal olarak yasaklanmış olsa da, üretim süreçlerindeki kirlenmeler bebeklerin sağlığını tehdit etmeye devam ediyor. VKI, AB tarafından finanse edilen “ToxFree LIFE for all” projesi kapsamında Avrupa genelindeki tüketici örgütleriyle birlikte kapsamlı bir test gerçekleştirdi. Avusturya pazarından temin edilen 18 üründen 6’sında BPA izlerine rastlandı. Ayrıca, Shein üzerinden sipariş edilen bir setin ciddi bir boğulma riski taşıdığı tespit edildi. Buna karşın 12 ürün, hem içerik hem de güvenlik açısından “çok iyi” (sehr gut) değerlendirmesiyle testi geçti.

Hangi Markalar ve Ürünler Test Edildi?

Test edilen markalar arasında Avusturya piyasasının hakim isimleri yer aldı: Alvär (Action), Babylove ve Babylove Nature (dm), Baby Nova, Bibs, Canpol Babies, Grün Specht, Mam, Medela Baby, Nip, NUK ve Philips Avent. Ayrıca Shein üzerinden iki ürün grubu daha satın alındı. Tedarik kanalları olarak eczaneler, süpermarketler, online bebek mağazaları, online doğal ürün dükkanları ile Amazon ve Shein gibi global platformlar kullanıldı.

BPA İzleri Saptanan 6 Ürün:

Laboratuvar ortamında incelenen ve içeriğinde BPA kalıntısı bulunan ürünler şunlardır:

1. Babylove Nature (Naturlatex emzik)
2. Babylove (Silikon emzik)
3. Baby Nova (Emzik)
4. nip (Cherry Natur-Latex)
5. NUK (Space Night)
6. Shein’den alınan emzik seti (2 pcs Set Shiny Luxury Rose Gold Silicone Pacifiers)

Bisphenol A (BPA) Neden Bir Tehdit?

BPA, AB tarafından “özellikle besorgniserregender Stoff” (SVHC – çok yüksek endişe verici madde) olarak sınıflandırılmıştır. Östrojen benzeri yapısı nedeniyle insan hormon sistemini bozabilir. Bebeklik gibi hassas gelişim aşamalarında BPA’ya maruz kalmanın; kısırlık, hormon bağımlı kanser türleri ve nörolojik bozukluklarla bağlantılı olduğu bilinmektedir.

Kirlenme (Kontaminasyon) Nasıl Oluşuyor?

Avusturya’da kasıtlı olarak BPA eklenmiş emziklerin piyasaya sürülmesi yasaktır. VKI Kimyasal Uzmanı Birgit Schiller, kalıntıların kaynağını şu şekilde açıklıyor:

“BPA saptamamızın nedeni, üretim tesisindeki makinelerden, paketleme aşamasından, paketleme malzemesinden veya aynı ortamdaki diğer kontamine materyallerden kaynaklanan bulaşmalardır. Havadaki partiküller bile bu kirlenmeye sebep olabilir. Ancak testimiz gösteriyor ki, bazı üreticiler bu tür kirlenmeleri tamamen engellemeyi başarabiliyor.”

Bu nedenle, sadece laboratuvar limitlerinin altında kalan (hiç BPA saptanmayan) ürünlere en yüksek puan verildi.

Test Metodolojisi: Standartların Çok Ötesinde

VKI, emziklerin ağza giren kısmını (mundteil) ve dış kalkanını (schild) ayrı ayrı inceledi. Kullanılan yöntem, mevcut yasal normun (EN1400) çok daha ilerisindedir:

• Gerçekçi Simülasyon: Standart testlerde kullanılan 20 derece su yerine, bebek ağzını taklit eden 37 derecelik yapay tükürük çözeltisi kullanıldı.
• Kapsamlı Ölçüm: Sadece dış kalkan değil, normda zorunlu olmayan ağızlık kısmı da test edildi.
• Sıkı Limitler: Kullanılan sınır değerler, güncel olmayan norm değerlerinden 10 kat daha katı tutularak, gıda ile temas eden maddeler için belirlenen teknik olarak kaçınılabilir miktar olan 1 mikrogram/kilogram seviyesinde uygulandı.

Shein Ürününde Boğulma Tehlikesi ve Üretici Tepkisi

Shein’den satın alınan emzik setindeki bir aksesuar (emzik zinciri), güvenlik sınavından kaldı. “No Choking Test Tube” (Boğulma Test Tüpü) kullanılarak yapılan incelemede, aksesuarın tüpün içine tamamen girdiği görüldü. Birgit Schiller bu durumu şöyle açıklıyor:

“Bir cisim bu tüpün içine sığıyorsa, küçük bir çocuğun solunum yolunu tıkayabilir. Bu setteki zincir tüpün içinde tamamen kayboldu.”

VKI’nın uyarısı sonrası Shein, ürünü AB ve İngiltere mağazalarından kaldırdı ancak uzmanlar, aynı ürünün farklı renklerinin hala satışta olmasını “sorunun temelinin anlaşılmadığı” gerekçesiyle sertçe eleştirdi.

Güvenlik Testleri: Mekanik incelemelerde (delinme, yırtılma ve ısırılma direnci) Shein dışındaki tüm ürünler başarılı oldu.

Ek Teknik Bilgiler

• Üretim Standartları: Test sonuçları, “doğal” veya “organik” pazarlanan ürünlerin (örn. Babylove Nature veya nip Cherry) üretim bandındaki kontaminasyona karşı daha savunmasız olabileceğini, buna karşın Mam veya Philips Avent gibi markaların temiz üretim süreçlerini daha sıkı denetlediğini gösteriyor.
• Yasal Mevzuat: 2024/3190 sayılı AB yönetmeliği ile gıda ile temas eden maddelerdeki BPA limitleri giderek daralmaktadır. VKI’nın bu testi, yasal düzenlemelerin öncü bir denetimi niteliğindedir.

Editör Notu:

Ebeveynler için en kritik mesaj: “BPA-Free” etiketi her zaman %100 temizlik garantisi vermemektedir. Üretim sürecindeki ihmaller, yasal olarak yasak olan maddelerin bebeklerimize ulaşmasına neden olabiliyor. Özellikle Uzak Doğu menşeli, denetimsiz online platformlardan (Shein vb.) alınan aksesuarlı bebek ürünlerinden kaçınılmalıdır. Sağlıklı bir gelişim için VKI tarafından “çok iyi” olarak listelenen test kazananlarını tercih etmek en güvenli yoldur.