Haber Merkezi / Viyana – ÖVP’nin talebiyle gerçekleşen “Aktuelle Europastunde” oturumunda, Avusturya ve Avrupa Birliği’nin geleceği komşu Macaristan üzerinden tartışıldı. Meclis tutanaklarına yansıyan ifadeler, Avusturya siyasetindeki kutuplaşmanın boyutlarını gözler önüne serdi.

Partilerin Macaristan Analizi: Kim, Ne Dedi?

ÖVP: “Popülizm Yenilmez Değildir”

ÖVP cephesi, seçim sonucunu sadece bir hükümet değişikliği değil, sağ popülizmin dünya çapındaki gerilemesinin bir işareti olarak gördü.

• Nico Marchetti: Orbán’ın 16 yıllık iktidarını, FPÖ lideri Herbert Kickl’in hayalini kurduğu “Üçüncü Cumhuriyet” projesinin bir “praksis testi” olarak tanımladı ve bu testin Macar halkı tarafından tarihe gömüldüğünü belirtti. Marchetti ayrıca, Orbán’ın sığınmacıları Avusturya’ya sürmesini ve Avusturyalı şirketlere karşı yürüttüğü ekonomik hamleleri hatırlatarak, FPÖ’nün bu politikaya sessiz kalmasını “vatanseverlik dışı” olarak niteledi.
• Wolfgang Gerstl: Seçim gününde bizzat AGİT gözlemcisi olarak görev yapan Gerstl, seçimin “özgür ancak adil olmadığını” vurguladı. Devlet medyasının etkisine ve korku imparatorluğuna rağmen halkın tarihi bir çoğunlukla değişimi seçtiğini ifade etti.
• Europaministerin Claudia Bauer: Macar halkının demokratik bir yolla iş birliğini seçmesinin Avusturya için iyi bir haber olduğunu belirterek; ekonomi, enerji ve göç konularında yeni hükümetle güçlü bir ortaklık kuracaklarını resmen ilan etti.

FPÖ: “Orbán Sınır Telinin Başbakanıdır”

FPÖ, meclisteki diğer partilerin sevincini “utanç verici” bulduğunu belirterek Orbán’ın mirasını savundu.

• Susanne Fürst: Diğer partilerin Orbán’ın yenilgisinden duyduğu “şadanlığı” (Schadenfreude) peşinen reddetti. Orbán’ın 2015’te sınırları kapatarak Avrupa’yı koruduğunu ve tarihe bu şekilde geçeceğini söyledi. Ayrıca yeni lider Péter Magyar’ı “genç yüzlü bir Orbánist” olarak niteledi.
• Georg Mayer ve Christian Hafenecker: Hükümet değişikliğinin arkasında AB ve Brüksel’in müdahalesi olduğunu iddia ettiler. Mayer, yeni kurulan TISZA ittifakının iki yıl içinde iç çekişmelerle dağılacağını öngördü.

SPÖ: “İdeoloji Karın Doyurmaz, Gerçeklik Galip Geldi”

SPÖ, seçim sonucunu toplumsal bir patlama ve “insanca yaşam” talebi olarak okudu.

• Pia Maria Wieninger: AGİT gözlemcisi olarak tanıklık ettiği “değişim ruhunu” anlattı. Seçim zaferinin bir ideolojik zafer olmadığını, halkın çöken sağlık sistemi (hastanelere sabun götürme mecburiyeti) ve 80 Euro’luk sefalet emekli maaşları karşısında isyan ettiğini vurguladı.
• Christoph Matznetter: Macar halkının kurtuluşunu kutlayarak, halkın kendisi için doğru olanı seçtiğini belirtti.
• Hannes Heide: “Orbán, yargıyı ve medyayı kendi arkadaşları için bir araç haline getirdi. Buradan çıkarılacak tek ders; ne pahasına olursa olsun Orbán’ın yolundan gitmemektir” dedi.

NEOS: “Rus Propaganda ve Desinformasyonuna Cevap”

• Dominik Oberhofer: Seçimin FPÖ için bir ders olduğunu; halkın Rus propagandasına ve dezenformasyona daha fazla kanmadığını söyledi.
• Helmut Brandstätter: Herbert Kickl’in “Orbán’ı taklit edelim” sözlerini hatırlatarak; yolsuzlukla anılan ve ülkesini Avrupa’nın yoksul evi yapan bir modelin taklit edilmesinin Avusturya’ya ihanet olacağını savundu.

Yeşiller: “Putin’in Uzun Kolu Kesildi”

• Meri Disoski: Orbán’ın gidişini “Avrupa için lanet olası iyi bir haber” olarak niteledi. Orbán’ı Putin’in AB içindeki Truva atı olarak tanımlayan Disoski, artık AB içinde hukuk devleti ilkelerine uymayanlara karşı daha sert adımlar atılması gerektiğini söyledi.
• Thomas Waitz: İdeolojik korku taktiklerinin artık halkı sağcı rejimleri seçmeye zorlayamadığını belirtti.

Editör Notu: “Viyana’nın Aynasındaki Budapeşte”

Bugün Viyana parlamentosunda yapılan tartışma, aslında Avusturya’nın kendi geleceğinin bir provasıdır. Partilerin Macaristan üzerinden birbirlerine fırlattığı her argüman, yaklaşan Avusturya seçimlerinin birer mermisidir.

ÖVP’nin popülizmi “yenilebilir” bir düşman olarak ilan etmesi, SPÖ’nün “halkın yaşam realitesini” ön plana çıkarması ve FPÖ’nün “sınır güvenliği” kalesi üzerinden savunma yapması; Avusturya siyasetinin yeni eksenini belirliyor. 80 Euro emekli maaşı ve sabunsuz hastanelerle anılan bir modelin, Avusturya halkına bir “umut” olarak sunulup sunulamayacağı, bu seçim sonuçlarıyla birlikte en büyük soru işareti haline gelmiştir.

Budapeşte’de bir devir kapandı; Viyana’da ise o devrin gölgesiyle hesaplaşma yeni başladı.

Haber Merkezi / Viyana – Avusturya Ulusal Meclisi’ndeki “Avrupa Saati” oturumu, son yılların en sert siyasi hesaplaşmalarından birine sahne oldu. SPÖ Avrupa Sözcüsü Pia Maria Wieninger, Macaristan’daki genel seçimlerin ardından kaleme aldığı ve kürsüden haykırdığı analizinde, Avrupa’daki sağ popülist ittifakın kalbinin durduğunu iddia etti. Wieninger’in bizzat AGİT (OSZE) gözlemcisi olarak sahada tanıklık ettiği “değişim ruhu”, Avusturya iç siyasetinde de kartların yeniden karılmasına neden oldu.

“Propaganda Gerçeği Örtemedi: Hastaneye Sabun Götüren Macaristan”

Wieninger, seçim gözlemleri sırasında halkın sadece sandığa değil, bir yaşam biçimine isyan ettiğini vurguladı. Orbán yönetimindeki Macaristan’ın parlayan bir ekonomi değil, bir “yoksulluk adası” haline geldiğini belirten Wieninger, şu çarpıcı detayları paylaştı:

• Çöken Sağlık Sistemi: “İnsanların hastaneye giderken yanlarında sabun, kağıt havlu ve nevresim takımı götürmek zorunda kaldığı bir sistemin başarılı olma ihtimali yoktur.”
• Emekli Sefaleti: Macaristan’daki asgari emekli maaşlarının 80 Euro seviyesine kadar gerilediğini hatırlatan Wieninger, bu ekonomik tablonun FPÖ tarafından neden “örnek alındığını” sordu.
• Lüks ve Yolsuzluk: “Halk sefaletle boğuşurken, Orbán’ın yakın çevresi ve ailesi devasa malikanelerde lüks içinde yaşıyor. Propaganda artık bu acı gerçeği gizleyemiyor.”

FPÖ ve Kickl’e Sert Gönderme: “Yanlış Atın Peşindesiniz”

Konuşmanın en sivri uçları, Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) ve lideri Herbert Kickl’e yönelikti. Wieninger, FPÖ’nün her fırsatta selamladığı ve siyasi stratejilerini kopyaladığı Macaristan modelinin, bizzat Macar halkı tarafından reddedildiğini söyledi. TISZA hareketinin ve Péter Magyar’ın başarısının, “sağ muhafazakar bir tabanın bile artık otoriterlikten bıktığının kanıtı” olduğunu belirtti.

Avrupa Adalet Divanı’ndan Tarihi Darbe

Haberin bir diğer önemli ayrıntısı, Avrupa Adalet Divanı’nın Macaristan’daki tartışmalı LGBTIQ yasasına karşı verdiği son karar oldu. Wieninger bu kararı, “kadınları sadece çocuk doğurma makinesi olarak gören, farklı kimlikleri düşmanlaştıran patriarkal sistemin sonunun başlangıcı” olarak nitelendirdi.

Sol ve İlerici Güçlere “Macaristan Uyarısı”

Wieninger, zafer sarhoşluğuna kapılmamak gerektiğinin altını çizerek Avusturya’daki ilerici güçlere (özellikle Yeşiller’e) hayati bir uyarıda bulundu:

“Macaristan’da seçim sağcılar arası bir savaşa dönüştü ve ilerici sesler meclis dışında kaldı. Birbirimizle uğraşmayı bırakıp sağa kayışa karşı tek vücut olmazsak, sonumuz Macaristan gibi olur.”

Editör Notu: “Aynadaki Akis: Viyana mı, Budapeşte mi?”

Bugün Pia Maria Wieninger’in meclis kürsüsünden yaptığı konuşma, sadece bir komşu ülke seçiminin analizi değildir; bu, Avusturya’nın önüne konulan bir “gelecek projeksiyonu”dur.

FPÖ’nün yıllardır “illiberal demokrasi” diyerek parlattığı Macaristan modelinin, bugün 80 Euro’luk emekli maaşları ve sabunsuz hastanelerle anılması, siyasi bir retoriğin gerçeklik duvarına çarpmasıdır. Siyaset; görkemli bayrakların ve sert sloganların ötesinde, insanların tabağındaki ekmek ve hastanedeki bakımıdır.

Wieninger’in de belirttiği gibi: Macaristan halkı, ideolojinin karın doyurmadığını, aksine cepleri boşalttığını anlamış görünüyor. Şimdi asıl soru şudur: Avusturya seçmeni, aynada gördüğü bu yoksullaşmış geleceği “örnek” olarak kabul etmeye devam edecek mi, yoksa ders mi çıkaracak?

Gerçeklerin üzerini hiçbir propaganda sonsuza dek örtemez.