Haber Merkezi / Viyana

Avusturya’da bütçe disiplini tartışmaları, ülkenin en büyük kesimlerinden biri olan emeklileri hedef tahtasına oturttu. Neos lideri Beate Meinl-Reisinger’in “geçmişteki yüksek artışlar nedeniyle artık enflasyon altı zam yapılabileceği” yönündeki argümanı, Avusturya Emekliler Birliği’ni (PVÖ) harekete geçirdi. PVÖ, emeklilerin son aylarda zaten yüksek sağlık sigortası primleri ve ek harçlarla bütçeye orantısız bir katkı sağladığını belirterek, reel bir değer kaybının “adalet” değil, bir “hak kaybı” olacağını duyurdu.

Yeni Emekliler Cezalandırılacak

PVÖ Başkanı Birgit Gerstorfer, Neos’un “adalet” olarak sunduğu bu teklifin aslında büyük bir adaletsizlik doğuracağını savundu. Gerstorfer, özellikle 2026/27 yıllarına kadar çalışan ve geçmişteki yüksek artışlardan faydalanmayan kişilerin, enflasyon altı bir düzenlemeyle doğrudan mağdur edileceğini belirtti: “Aynı primleri ödeyip daha az maaş artışı almak, belirli yaş gruplarını geriye dönük olarak cezalandırmaktır.”

Artışlar Değil, Hayat Pahalılığı Önde Gidiyor

PVÖ, maaş artışlarının aslında “fazladan bir zam” olmadığını, son 12 ayın enflasyonuna göre yapılan gecikmeli bir dengeleme olduğunu hatırlattı. Geçtiğimiz yıl uygulanan yüzde 2,7’lik artışın enflasyon oranının çok altında kaldığını vurgulayan Gerstorfer, emekli maaşlarının sistematik olarak “aşırı artırıldığı” iddialarının gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Gerstorfer, yasal artışların sadece geçmiş enflasyonu gecikmeli olarak takip eden bir mekanizma olduğunu savunarak, bu konuda yürütülen “aşırı zam” tartışmalarını “yapay bir gündem” olarak nitelendirdi.

Emekli Üzerindeki Gizli Yük: Sağlık ve Kesintiler

Bültende, emeklilerin son aylarda zaten ağır bir yük altına girdiği şu başlıklarla vurgulandı:

• Emeklilere özel yükseltilen sağlık sigortası primleri.
• Artan yeni harç ve vergiler.
• Eski destek paketlerinin sona ermesiyle daralan gelirler.

Gerstorfer, bütçe konsolidasyonunun çoktan emeklilerin sırtından başladığını belirterek, “Maaşları enflasyonun altında tutarak bütçeyi düzeltmeye çalışmak, bu kesimin zaten verdiği katkıyı görmezden gelmektir” dedi.

Çözüm Emeklide Değil, Servet Vergisinde

Emekli maaşlarının iç tüketimi ve ekonomiyi canlı tutan en önemli faktörlerden biri olduğu hatırlatılan haberde, PVÖ’nün çözüm önerisi de netleşti: “Bütçe sorunları emeklinin sigorta hakkından keserek değil; devasa servetlerden ve yüksek şirket karlarından alınacak adil vergilerle çözülmelidir.”

PVÖ ayrıca, emeklilerin satın alma gücündeki her kaybın doğrudan yerel ticaret ve hizmet sektörüne darbe vuracağı uyarısında bulundu. Sabit gelirli milyonlarca insanın harcamalarının Avusturya ekonomisinin iç talebini ayakta tutan temel yakıt olduğu vurgulandı.

Gerstorfer, bütçe sorunlarının çözüm adresini şu kritik soruyla özetledi: “Bütçe açığı, sigorta haklarında reel kesintiler yapılarak mı çözülmeli, yoksa çok büyük servetler üzerinden daha adil bir gelir dağılımı sağlanarak mı?”

Editör Notu: “Emekli Maaşı Bir Lütuf Değildir”

Avusturya siyasetindeki bu tartışma, aslında tüm Avrupa’nın yaşadığı “sosyal devlet mi, bütçe disiplini mi?” ikileminin bir yansıması. Neos’un argümanı matematiksel bir düzeltme gibi görünse de, PVÖ’nün vurguladığı “sigorta bedeli” kavramı hukuki bir gerçektir. Emekli maaşı devletin bir bağışı değil, bireyin 40 yıl boyunca ödediği primlerin geri dönüşüdür. Bütçe açığını, ömrünü çalışarak geçirmiş bir neslin alım gücünü düşürerek kapatmaya çalışmak, sadece ekonomik değil, toplumsal bir huzursuzluğa da davetiye çıkarabilir. Gerçek bir adalet aranıyorsa, gözler maaşlı kesimden ziyade, vergilendirilmeyen büyük servetlere çevrilmelidir.

Haber Merkezi / Viyana – Avusturya parlamentosunda gerçekleşen bakım sistemi tartışmalarında, FPÖ’nün bakım sözcüsü Christian Ragger’den ses getiren bir çıkış geldi. Avusturya’da yaklaşık 800 bin kişinin evde bakıldığını, huzurevlerinde kalanların sayısının ise sadece 150 bin civarında olduğunu hatırlatan Ragger, mevcut sistemin adaletsizliğini gözler önüne serdi.

Yükü Kadınlar Taşıyor, Sigortaları Bile Yok!

Evde bakımın %70’inin 56-65 yaş arası kadınlar tarafından yapıldığını vurgulayan Ragger, bu kadınların sistemi ayakta tutmasına rağmen hiçbir emeklilik hakkı, sosyal sigorta veya maaş almadığına dikkat çekti. Ragger, “Huzurevlerinde durum bambaşka. Bu paralar oralara akıtılırken, asıl yükü taşıyan aileler neden görmezden geliniyor?” sorusunu sordu.

FPÖ’nün Çözümü: Bakım Çeki (Pflegescheck)

Ragger, on yıldır savundukları çözüm modelini yeniden gündeme taşıdı: Bakım Çeki. Bu sistemle:

• Aileler, bakıma muhtaç yakınları için devletten alacakları “Bakım Çeki” ile kendi maaşlarını ödeyebilecek.
• Kendi sosyal sigortalarını yatırabilecekler.
• Seçme özgürlüğü sayesinde yaşlılar, istedikleri yerde; yani kendi evlerinde aileleriyle yaşlanabilecekler.

“Huzurevlerine Para Akıtılıyor, Evler Unutuluyor”

Mevcut sistemin ÖVP ve SPÖ tarafından yanlış kurgulandığını savunan Ragger, devlet kaynaklarının bakım fonları aracılığıyla eyaletlere, oradan da huzurevlerine “oluk oluk aktığını” ancak evde bakımın desteklenmediğini iddia etti. Mevcut “Yakın Bakım Bonusu”nun (Angehörigenbonus) ancak 4. seviyeden sonra verilmesini eleştiren milletvekili, bunun çok geç bir müdahale olduğunu belirtti.

Editör Notu: Vicdan ve Cüzdan Arasında

Avusturya’daki toplumumuzun en büyük değerlerinden biri yaşlılarımıza verdiğimiz kıymettir. Birçok gurbetçi ailemiz, anne ve babasını huzurevine göndermek yerine evde bakmayı tercih ediyor. Ancak bu fedakârlık, çoğu zaman ekonomik bir yükü de beraberinde getiriyor. FPÖ’nün önerdiği “Bakım Çeki” (Pflegescheck) sistemi, eğer hayata geçerse, evde bakım yapan binlerce fedakar kadının sigortalı olması ve emeklilik hakkı kazanması anlamına gelebilir. Siyasetin bu “vicdan sınavı”nı yakından takip etmeye devam edeceğiz.

Haber Merkezi / Viyana – Viyana İşçi Odası (AK) ile Ticaret Odası (WKW) arasındaki gerilim tırmanıyor. AK Başkanı Renate Anderl, Ticaret Odası’nın erkeklerin yarı zamanlı (Teilzeit) çalışma oranlarını hedef alan kampanyasını sert bir dille eleştirdi. Anderl, yarı zamanlı çalışmanın bir tercih değil, eğitim ve aile sorumlulukları gibi haklı gerekçeleri olduğunu vurgulayarak işçilerin haklarını korumaya kararlı

“Viyana’da Erkekler Keyfinden Değil, Eğitim İçin Yarı Zamanlı Çalışıyor”

Ticaret Odası’nın, yarı zamanlı çalışan erkeklerin “sosyal yardımlarla geçinip yan gelip yattığı” yönündeki imalarını reddeden Anderl, Viyana’daki tabloyu şu verilerle açıkladı:

• Viyana Ortalaması: Viyana’da erkeklerin yarı zamanlı çalışma oranı %19,2 ile Avusturya genelinin (%13,7) çok üzerinde.
• Temel Nedenler: Bu yüksek oranın arkasında yatan asıl sebep, erkeklerin eğitimlerini finanse etmek için çalışması veya çocuk bakımını partnerleriyle eşit şekilde paylaşmak istemeleri.

Sınıfsal Değil, Toplumsal Bir Durum

Anderl, yarı zamanlı çalışmanın sadece işçi mahallelerinde değil, Josefstadt ve Alsergrund gibi sosyo-ekonomik düzeyi yüksek bölgelerde de yaygın olduğunu hatırlatarak, bu çalışma biçiminin “toplumun merkezine” yerleştiğini ifade etti.

“Zoraki Yarı Zamanlılık” Sorunu

Haberdeki en çarpıcı noktalardan biri de isteksizce yarı zamanlı çalışanlar:

• Viyana’da erkeklerin %15’i, kadınların ise %9,5’i tam zamanlı iş bulamadığı için “zorunlu olarak” yarı zamanlı çalışıyor.
• Anderl, Ticaret Odası’nı samimiyetsizlikle suçlayarak; “Daha fazla tam zamanlı çalışma istiyorlarsa, düzenli ek mesai yapanlara çalışma saatlerini artırma hakkı (Rechtsanspruch auf Aufstockung) vermeliler,” dedi.

AK’nın 3 Temel Talebi ve Petisyon

İşçi Odası, “Eşit iş, eşit değerde olmalı” diyerek şu talepler için imza kampanyası başlattı:

1. Ek Mesaide İlk Saatten İtibaren Zam: Mevcut 3 aylık denkleştirme süresinin kaldırılması.
2. Zam Oranlarının Eşitlenmesi: Ek mesai zammının %25’ten %50’ye (tam zamanlı çalışanlarla aynı seviyeye) çıkarılması.
3. Çalışma Saatlerini Artırma Hakkı: Düzenli olarak fazla mesai yapan yarı zamanlı çalışana, kadrosunu büyütme hakkı tanınması.

Editör Notu:

Bu tartışma, modern iş dünyasında “geleneksel tam zamanlı çalışma” modelinin çatırdadığını gösteriyor. Ticaret Odası iş gücü açığı nedeniyle “daha fazla çalışma” baskısı kurarken, İşçi Odası “yaşam kalitesi ve adalet” vurgusu yapıyor. Haberin arka planında yatan asıl mesele, esnek çalışma modellerinin maliyetinin kimin omuzlarına yükleneceği kavgasıdır.

Haber Merkezi/Viyana

Hak Kayıpları Tarih Oluyor: 1 Yıl Geriye Dönük Ödeme

Meclis’ten geçen yeni maddeye göre, şartları sağladığı halde “Angehörigenbonus” başvurusunu geç yapan aile üyeleri, artık bir yıla kadar geriye dönük ödeme alabilecekler. Mevcut sistemde başvuru tarihi esas alındığı için geriye dönük haklar yanıyordu. Yeni kural, bürokratik gecikmelerden dolayı kimsenin mağdur olmamasını hedefliyor.

Aylık 134 Euro Destek: Kimler Alabilir?

Halen aylık 134,30 Euro (enflasyonla güncellenir) olan bu destekten yararlanmak için şu şartlar aranıyor:

• Bakılan kişinin en az 4. seviye (Stufe 4) bakım parası alıyor olması.
• Bakımın en az bir yıldır ağırlıklı olarak bir aile yakını tarafından yapılması.
• Bakımı yapan kişinin aylık ortalama gelirinin 1.710,90 Euro (2026 sınırı) altında olması.

Ev Ziyaretleri ve “Yetersiz Bakım” Denetimi

Yasa sadece mali destekleri değil, denetimleri de kapsıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SVS), evde yapılan kalite ziyaretlerinde eğer bakımın hastanın ihtiyaçlarını karşılamadığını ve “yetersiz bakım” riski olduğunu tespit ederse, durumu yetkililere bildirmekle görevlendirildi. Bu denetimlerle hem hastanın korunması hem de bakıcı yakının üzerindeki psikolojik yükün hafifletilmesi amaçlanıyor.

Mecliste “Nadir” Görülen İttifak

İşsizlik maaşı ek gelir kısıtlamalarında partiler birbirine girerken, bu dosya meclisteki tüm partilerin (ÖVP, SPÖ, FPÖ, Yeşiller ve NEOS) onayıyla geçti. Tüm fraksiyonlar, evde bakımın güçlendirilmesi ve bakıcı yakınların desteklenmesi konusunda hemfikir oldu.

Haber Merkezi / Viyana

2026 Reformu Kimi Vurdu?

Avusturya Ulusal Meclis Sosyal Komisyonu’nda dün yapılan oturumda, işsizlik sigortası yasasındaki sert değişiklikler masaya yatırıldı. 2025 yazında kararlaştırılan ve Ocak 2026 itibarıyla tam anlamıyla uygulanmaya başlanan yeni kurallara göre, işsizlik maaşı alanlar artık sadece çok özel durumlarda ek iş yapabiliyor.

Yeşiller milletvekili Markus Koza, reformun “yanlış kişileri vurduğunu” ve sistemin başarısız olduğunu savundu. Koza, özellikle şu gruplar için acil istisna talep etti:

• Yalnız ebeveynler (Alleinerziehende)
• Sanatçılar ve bilim insanları
• İflas sürecindeki kişiler

Ancak bu talep, ÖVP ve NEOS’un oylarıyla “yeterli veri olmadığı” gerekçesiyle ileri bir tarihe ertelendi (Vertagung).

Rakamlarla Avusturya: 400 Bin Kişiyi Yakından İlgilendiriyor

Tartışılan bu yasal düzenlemeler sadece teorik bir mesele değil; Avusturya genelinde yüz binlerce ailenin bütçesini doğrudan etkiliyor. Nisan 2026 itibarıyla paylaşılan güncel veriler, tablonun büyüklüğünü gözler önüne seriyor:

• Toplam İşsiz Sayısı: AMS verilerine göre, şu an iş arayan ve eğitim programlarına (Schulung) dahil olan toplam kişi sayısı 400.561.
• İşsizlik Oranı: Avusturya genelinde ulusal işsizlik oranı %7,5 seviyesinde seyrediyor.
• Nüfus Etkisi: Ülke nüfusuna oranla bakıldığında, her 25 kişiden biri doğrudan bu sosyal destek sisteminin içinde yer alıyor.

Bu devasa kitlenin önemli bir bölümü, özellikle enflasyonun yüksek olduğu bu dönemde, işsizlik maaşının yetmediği noktalarda “ek iş” (Geringfügig) imkanına güveniyordu. Yeni kısıtlamalarla birlikte, yaklaşık 400 bin kişinin manevra alanı daralmış durumda.

Meclis’ten Karar Çıktı: İstisna Talepleri Rafa Kalktı!

Meclis Sosyal Komisyonu’nda bu akşam yapılan oylama, ek iş kısıtlamasında yumuşama bekleyen binlerce kişi için hayal kırıklığıyla sonuçlandı. Koalisyon ortağı Yeşiller’in; özellikle yalnız ebeveynler, sanatçılar ve iflas sürecindeki kişiler için “ek iş yasağı kaldırılsın” talebi, meclisteki çoğunluk tarafından reddedildi.

Siyasi İttifak Şaşırttı: ÖVP, SPÖ ve NEOS Birlikte Hareket Etti Normal şartlarda sosyal hakları savunan SPÖ (Sosyal Demokrat Parti) ve liberal NEOS, bu oylamada hükümetin büyük ortağı ÖVP ile aynı safta yer alarak iyileştirme taleplerini “ileri bir tarihe” erteledi (vertagt). Bu durum, mevcut sert kısıtlamaların en azından 2026 yılı boyunca değişmeyeceğini ve AMS’nin sıkı denetimlerinin devam edeceğini netleştirmiş oldu.

İş Arayanlar İçin Kritik Dönem

Şu anki uygulamada, AMS (İş ve İşçi Bulma Kurumu) ancak “çok önemli bir neden” gördüğünde ek gelire onay verebiliyor. Bu durum, özellikle faturalarını ödemekte zorlanan ve ek gelirle bütçesini dengeleyen binlerce dar gelirli haneyi zor durumda bırakmış durumda.

Hükümetin sosyal politikalardaki bu sıkı tutumu tartışılırken, diğer yandan dar gelirli aileleri sevindiren bir gelişme yaşandı. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz günlerde Avusturya’da konut ve okul yardımlarının 2029’a kadar uzatıldığı açıklanmıştı.

Kısa Soru-Cevap: Ek İş Hakkında Bilmeniz Gerekenler

• İşsizlik maaşı alırken hiç mi çalışamam? Hayır, çalışabilirsiniz ancak 2026 kurallarına göre AMS’den ön onay almanız ve işin “geçici/istisnai” bir durum olduğunu kanıtlamanız gerekiyor.
• Geringfügig (Ek İş) sınırı nedir? 2026 yılı için aylık kazanç sınırı yaklaşık 600 Euro civarındadır (Güncel rakamı AMS üzerinden teyit ediniz), ancak bu sınırı aşmasanız bile “çalışma izni” onayı şarttır.
• İstisnalar kimleri kapsıyor? Şu an için sanatsal faaliyetler, bazı akademik çalışmalar ve çok acil insani durumlar istisna kapsamına alınmaya çalışılıyor; ancak meclisteki son oylama bu kapsamın genişletilmesini erteledi.

Editör Notu:

Avusturya iş piyasasında 2026 yılı itibarıyla başlayan bu yeni dönem, özellikle gurbetçi toplumumuzun çalışma alışkanlıklarını kökten değiştirebilir. Meclisteki tartışmaları ve önümüzdeki dönemde yayınlanacak olan etki analiz raporlarını sizler için yakından takip etmeye devam edeceğiz. Konuyla ilgili yaşadığınız mağduriyetleri veya sorularınızı yorumlar kısmında bizlerle paylaşabilirsiniz.