Ekonomideki durgunluk Avusturya istihdam piyasasını vurmaya devam ediyor. Mayıs ayı AMS verilerine göre işsiz sayısı 378 bine tırmanırken; rekor enflasyon karşısında eriyen maaşlar, derinleşen geçim sıkıntısı ve göçmen kökenli işçilerin karşı karşıya kaldığı kriz, istihdam piyasasındaki alarmın rengini kırmızıya çeviriyor.
Haber Merkezi / Viyana
Avusturya’da uzun süredir devam eden zayıf ekonomik büyüme ve yüksek üretim maliyetleri, işgücü piyasasında yapısal bir krizi tetikledi. İşgücü Piyasası Servisi (AMS) tarafından açıklanan resmi verilere göre, Mayıs ayı sonu itibarıyla ülkede işsiz veya AMS eğitimlerinde (Schulung) kayıtlı olan kişi sayısı 378.278‘e ulaştı. Geçen yılın aynı ayına göre %0,8’lik bir artışa işaret eden bu tabloda, ulusal işsizlik oranı %7,1 olarak kayıtlara geçti. Ancak kriz sadece sayılarla sınırlı değil; yüksek enflasyon karşısında eriyen reel ücretler (Reallohn) çalışanları yoksulluk sınırına iterken, yabancı ve göçmen işçiler de dil bariyeri ve bürokrasi nedeniyle krizin faturasını en ağır ödeyen kesim haline geliyor.
Kadınlar ve Yaşlılar Krizden Daha Çok Etkileniyor
Açıklanan güncel verilerin detaylarında dikkat çekici bir toplumsal eşitsizlik öne çıkıyor. Geçtiğimiz aylarda olduğu gibi Mayıs ayında da erkekler arasındaki işsizlik oranlarında hafif bir gerileme (%-2,2) yaşanırken, kadın işsizliğindeki %4,2’lik sert artış endişe yaratıyor.
Bunun yanı sıra ülkede kronikleşen langzeitarbeitslosigkeit (uzun süreli işsizlik) sorunu da büyüyor. Bir yıldan uzun süredir iş bulamayanların sayısı geçen yıla oranla %13 artarak yaklaşık 103 bin kişiye ulaştı. 50 yaş ve üzeri iş arayan vatandaşların sayısı ise 103.500’ü bulmuş durumda.
Şirketler Temkinli: Açık İş İlanları Azalıyor
Ekonomik belirsizlikler nedeniyle Avusturya’daki şirketler yeni personel istihdamı konusunda oldukça çekimser bir politika izliyor.
- AMS Verileri: AMS’de kayıtlı ve hemen çalışmaya hazır “açık pozisyon” sayısı geçen yıla göre %5,4 azalarak 79.000 civarına geriledi.
- Wirtschaftsbund Verileri: ÖVP Wirtschaftsbund tarafından tüm online kariyer portalları taranarak hazırlanan daha geniş kapsamlı “İş Monitörü” (Stellenmonitor) raporunda ise ülke genelinde şu an yaklaşık 167.000 açık ilan bulunduğu belirtiliyor.
Buna rağmen, özellikle sanayi sektöründe (Warenherstellung) %4,2 gibi düşük bir işsizlik oranıyla küresel enerji krizine ve zayıf ihracat talebine karşı bir nebze de olsa direnç gösterildiği gözlemleniyor.
Bakan Schumann’dan İş Dünyasına Çağrı: “Umdenken” (Zihniyet Değişimi) Şart
Yükselen grafiklerin ardından yazılı bir açıklama yapan Çalışma ve Sosyal Bakanı Korinna Schumann (SPÖ), Avusturya iş dünyasına ve şirketlere doğrudan seslendi. Ekonomik olarak zor günlerden geçildiğini kabul eden Bakan Schumann, özellikle yaşça daha büyük iş arayanların (50+) istihdama yeniden kazandırılması için şirketlerin bir zihniyet değişimine gitmesi gerektiğini vurguladı. Schumann, “Yaşlı iş arayanlar, özellikle bu tür zorlu dönemlerde iş hayatına geri dönme şansına sahip olmalıdır” diyerek hükümet olarak yaşlı iş gücüne yönelik aktif destek programlarına yatırımları artıracaklarını duyurdu.
Eyaletlerde Durum Ne? Viyana Yine Zirvede
İşsizlik artış hızında eyaletler bazında ciddi farklılıklar görülüyor.
- En Fazla Artış Yaşayanlar: Mayıs ayında işsizliğin en çok tırmandığı eyalet %5 ile Niederösterreich oldu. Onu %4 ile Steiermark ve %3,6 ile Burgenland izledi.
- İşsizliğin Düştüğü Eyaletler: Kärnten (%-1,9), Tirol (%-0,9) ile Viyana ve Salzburg (her ikisi de %-0,8) Mayıs ayında işsiz sayısını azaltmayı başaran şanslı eyaletler oldu.
- Oran Bazında Lider: İşsizlik sayısında hafif bir düşüş yaşansa da, Avusturya’da genel işsizlik oranının açık ara en yüksek olduğu eyalet geleneksel olarak yine Viyana olmaya devam ediyor. En düşük işsizlik oranı ise %4,5 ile Salzburg eyaletinde ölçüldü.
Enflasyon ve “Reallohn” (Reel Ücret) Kıskacı
İşsizlikteki artışın yanı sıra, şu an Avusturya’da çalışan kesim için en büyük sorunlardan biri de yüksek enflasyon karşısında eriyen maaşlar. Sendikalar (ÖGB), ekonomik durgunluk dönemlerinde işçilerin alım gücünün korunması için toplu iş sözleşmesi (Kollektivvertrag) görüşmelerinde geri adım atmayacaklarını net bir dille belirtiyor. Uzmanlar, işsizlik maaşı alanların (Arbeitslosengeld) halihazırda net gelirlerinin sadece %55’ini alabildiklerini ve bu yüksek enflasyon ortamında bu kişilerin doğrudan “yoksulluk sınırı” (Armutsgefährdung) altına itildiğini vurguluyor.
Avusturya’daki Göçmen ve Yabancı İşçilerin Durumu
AMS’nin Mayıs ayı raporunda öne çıkan bir diğer çarpıcı detay ise Avusturya vatandaşı olmayan (Ausländer) iş arayanların oranındaki artış. Ülkedeki yabancı işçiler ve göçmen kökenli vatandaşlar arasında işsizlik artış hızı, Avusturya vatandaşlarına göre neredeyse %2 daha yüksek seyrediyor. Özellikle dil bariyeri (Almanca yetersizliği) ve diplomaların denklik (Anerkennung) süreçlerindeki bürokratik engeller, göçmenlerin kriz dönemlerinde işten ilk çıkarılan ya da en zor iş bulan grup olmasına yol açıyor.
Siyasette “Önlem” Tartışması Alevlendi
Yayınlanan son veriler, Avusturya politikasında iktidar ve muhalefet arasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
- FPÖ Cephesi: FPÖ Sosyal İşler Sözcüsü Dagmar Belakowitsch, Çalışma Bakanı Schumann’ı yükselen sayılar karşısında “tamamen tepkisiz ve atıl kalmakla” suçladı.
- Sendika ve Odalar: İşçi Odası (AK) Başkanı Renate Anderl, işçileri geçici olarak işten çıkarıp işsizlik maaşı yükünü devlete (AMS) yıkan şirketlerin bu maliyetlere daha fazla ortak olması gerektiğini savundu. ÖGB ise devlet bütçesindeki kemer sıkma politikaları kapsamında AMS bütçesinden kesinti yapılmaması gerektiği konusunda sert bir uyarıda bulundu.
- İş Dünyası (IV ve WKÖ): Sanayiciler Birliği (IV) Genel Sekreteri Christoph Neumayer, bu verilerin hükümet için “ciddi bir uyarı sinyali” olduğunu belirterek reformların hızlandırılmasını talep etti. Avusturya Ticaret Odası (WKÖ) ise acilen istihdam üzerindeki yan işçilik maliyetlerinin (Lohnnebenkosten) düşürülerek şirketlerin rahatlatılması çağrısında bulundu.
📝 Editör Notu:
Avusturya ekonomisinden gelen son veriler, makroekonomik rakamların çok ötesinde, sokaktaki insanın mutfağına yansıyan somut bir geçim mücadelesini gözler önüne seriyor. Özellikle Avusturya’da yaşayan Türk toplumu başta olmak üzere göçmen kökenli iş gücü, bu tür daralma dönemlerinde ne yazık ki krizin faturasını ilk ödeyen kesimlerin başında geliyor.
Dil bariyeri, denklik süreçleri veya sektörel daralmalar nedeniyle kendinizi bu sürecin içinde yalnız hissetmemeniz son derece önemli. Unutmayın ki AMS (Avusturya İş Kurumu), sadece bir işsizlik kayıt merkezi değil; aynı zamanda kendinizi geliştirebileceğiniz, mesleki yönelimlerinizi (Umschulung) değiştirebileceğiniz ve haklarınızı savunabileceğiniz en büyük yasal güvencenizdir. Ekonomik konjonktür ne kadar zorlu olursa olsun, Avusturya’daki çalışma haklarınızı iyi bilmek, entegrasyon süreçlerinde Almanca eğitimlerine ağırlık vermek ve kurumsal destek mekanizmalarını aktif kullanmak bu kriz dalgasını atlatmanın en güçlü anahtarıdır. Avusturya’da Gazetesi olarak, haklarınızı aramada ve güncel gelişmeleri en doğru kaynaktan öğrenmenizde her zaman yanınızda olmaya devam edeceğiz.
