Avusturya’da 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren ve işsizlik maaşı alanların ek iş yapmasını (geringfügig) büyük ölçüde kısıtlayan yasa, mecliste tansiyonu yükseltti. Yeşiller Partisi’nin mağduriyetleri gidermek için sunduğu “istisna” talepleri, koalisyon ortakları tarafından reddedildi.
Haber Merkezi / Viyana
2026 Reformu Kimi Vurdu?
Avusturya Ulusal Meclis Sosyal Komisyonu’nda dün yapılan oturumda, işsizlik sigortası yasasındaki sert değişiklikler masaya yatırıldı. 2025 yazında kararlaştırılan ve Ocak 2026 itibarıyla tam anlamıyla uygulanmaya başlanan yeni kurallara göre, işsizlik maaşı alanlar artık sadece çok özel durumlarda ek iş yapabiliyor.
Yeşiller milletvekili Markus Koza, reformun “yanlış kişileri vurduğunu” ve sistemin başarısız olduğunu savundu. Koza, özellikle şu gruplar için acil istisna talep etti:
- Yalnız ebeveynler (Alleinerziehende)
- Sanatçılar ve bilim insanları
- İflas sürecindeki kişiler
Ancak bu talep, ÖVP ve NEOS’un oylarıyla “yeterli veri olmadığı” gerekçesiyle ileri bir tarihe ertelendi (Vertagung).
Rakamlarla Avusturya: 400 Bin Kişiyi Yakından İlgilendiriyor
Tartışılan bu yasal düzenlemeler sadece teorik bir mesele değil; Avusturya genelinde yüz binlerce ailenin bütçesini doğrudan etkiliyor. Nisan 2026 itibarıyla paylaşılan güncel veriler, tablonun büyüklüğünü gözler önüne seriyor:
- Toplam İşsiz Sayısı: AMS verilerine göre, şu an iş arayan ve eğitim programlarına (Schulung) dahil olan toplam kişi sayısı 400.561.
- İşsizlik Oranı: Avusturya genelinde ulusal işsizlik oranı %7,5 seviyesinde seyrediyor.
- Nüfus Etkisi: Ülke nüfusuna oranla bakıldığında, her 25 kişiden biri doğrudan bu sosyal destek sisteminin içinde yer alıyor.
Bu devasa kitlenin önemli bir bölümü, özellikle enflasyonun yüksek olduğu bu dönemde, işsizlik maaşının yetmediği noktalarda “ek iş” (Geringfügig) imkanına güveniyordu. Yeni kısıtlamalarla birlikte, yaklaşık 400 bin kişinin manevra alanı daralmış durumda.
Meclis’ten Karar Çıktı: İstisna Talepleri Rafa Kalktı!
Meclis Sosyal Komisyonu’nda bu akşam yapılan oylama, ek iş kısıtlamasında yumuşama bekleyen binlerce kişi için hayal kırıklığıyla sonuçlandı. Koalisyon ortağı Yeşiller’in; özellikle yalnız ebeveynler, sanatçılar ve iflas sürecindeki kişiler için “ek iş yasağı kaldırılsın” talebi, meclisteki çoğunluk tarafından reddedildi.
Siyasi İttifak Şaşırttı: ÖVP, SPÖ ve NEOS Birlikte Hareket Etti Normal şartlarda sosyal hakları savunan SPÖ (Sosyal Demokrat Parti) ve liberal NEOS, bu oylamada hükümetin büyük ortağı ÖVP ile aynı safta yer alarak iyileştirme taleplerini “ileri bir tarihe” erteledi (vertagt). Bu durum, mevcut sert kısıtlamaların en azından 2026 yılı boyunca değişmeyeceğini ve AMS’nin sıkı denetimlerinin devam edeceğini netleştirmiş oldu.
İş Arayanlar İçin Kritik Dönem
Şu anki uygulamada, AMS (İş ve İşçi Bulma Kurumu) ancak “çok önemli bir neden” gördüğünde ek gelire onay verebiliyor. Bu durum, özellikle faturalarını ödemekte zorlanan ve ek gelirle bütçesini dengeleyen binlerce dar gelirli haneyi zor durumda bırakmış durumda.
Hükümetin sosyal politikalardaki bu sıkı tutumu tartışılırken, diğer yandan dar gelirli aileleri sevindiren bir gelişme yaşandı. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz günlerde Avusturya’da konut ve okul yardımlarının 2029’a kadar uzatıldığı açıklanmıştı.
Kısa Soru-Cevap: Ek İş Hakkında Bilmeniz Gerekenler
- İşsizlik maaşı alırken hiç mi çalışamam? Hayır, çalışabilirsiniz ancak 2026 kurallarına göre AMS’den ön onay almanız ve işin “geçici/istisnai” bir durum olduğunu kanıtlamanız gerekiyor.
- Geringfügig (Ek İş) sınırı nedir? 2026 yılı için aylık kazanç sınırı yaklaşık 600 Euro civarındadır (Güncel rakamı AMS üzerinden teyit ediniz), ancak bu sınırı aşmasanız bile “çalışma izni” onayı şarttır.
- İstisnalar kimleri kapsıyor? Şu an için sanatsal faaliyetler, bazı akademik çalışmalar ve çok acil insani durumlar istisna kapsamına alınmaya çalışılıyor; ancak meclisteki son oylama bu kapsamın genişletilmesini erteledi.
📝Editör Notu:
Avusturya iş piyasasında 2026 yılı itibarıyla başlayan bu yeni dönem, özellikle gurbetçi toplumumuzun çalışma alışkanlıklarını kökten değiştirebilir. Meclisteki tartışmaları ve önümüzdeki dönemde yayınlanacak olan etki analiz raporlarını sizler için yakından takip etmeye devam edeceğiz. Konuyla ilgili yaşadığınız mağduriyetleri veya sorularınızı yorumlar kısmında bizlerle paylaşabilirsiniz.
