Yüksek Mahkeme (OGH) kararı doğrultusunda hayata geçirilen yeni yasal düzenleme uyarınca, hastalar tedavi gördükleri klinik veya doktorlardan tıbbi geçmişlerinin ister basılı ister dijital formatta olsun ilk kopyasını hiçbir ücret ödemeden talep edebilecek.
Haber Merkezi / Viyana
Avusturya sağlık hukuku ve tüketici hakları alanında dönüm noktası niteliğinde bir yasal düzenleme, parlamento Sağlık Komisyonu’nda (Gesundheitsausschuss) kabul edilerek yasalaşma yolunda önemli bir eşiği geçti. Avusturya Yüksek Mahkemesi’nin (OGH) emsal teşkil eden kararı doğrultusunda Hekimler Yasası (Ärztegesetz) kapsamında revize edilen yasal mevzuat uyarınca, hastalar artık gittikleri muayenehanelerden, aile hekimlerinden veya hastanelerden kendi tıbbi geçmişlerine (Krankengeschichte) dair belgelerin ilk kopyasını tamamen ücretsiz olarak temin edebilecek. Özellikle ülkedeki göçmen topluluklar ve kronik hastalar için büyük kolaylık sağlayan bu düzenleme, tıp dünyasında ise idari yükler ve maliyet adaleti ekseninde yeni bir tartışma başlattı.
Yüksek Mahkeme’nin Emsal Kararı ve Tüketici Zaferi
Daha önceki uygulamalarda, hastaların kendi sağlık verilerini, röntgen sonuçlarını veya epikriz raporlarını fotokopi ya da dijital çıktı olarak talep etmesi durumunda, doktorlar ve sağlık kuruluşları “kopyalama masrafı” adı altında yüksek meblağlara ulaşabilen idari ücretler talep edebiliyordu. Yüksek Mahkeme (OGH), bu uygulamanın hasta haklarına ve kişisel verilerin korunması kanununa aykırı olduğuna hükmederek, bireylerin kendi sağlık verilerine erişim hakkının parayla kısıtlanamayacağını net bir şekilde ortaya koydu.
Komisyondaki görüşmelerde söz alan SPÖ Milletvekili Rudolf Silvan da düzenlemenin, OGH’nin bu net kararına doğrudan bir yanıt olarak yasaya eklendiğini ve ilk kopyanın ücretsiz olmasının yasal zorunluluk haline geleceğini vurguladı. Yeni düzenlemeyle birlikte, tıbbi geçmiş belgesinin ister basılı kâğıt ister dijital PDF formatında olsun ilk kopyası için hastadan her ne ad altında olursa olsun hiçbir masraf tazminatı alınamayacağı yasal güvenceye bağlandı. Buna karşın, aynı evrakın mükerrer (ikinci ve sonraki) taleplerinde ise sağlık kuruluşlarının makul bir idari işlem ücreti talep etme hakkı saklı kalacak.
Tıp Dünyasında “Ücretsiz Mesai” Tartışması
Yasal düzenleme vatandaşlar ve hasta hakları savunucuları tarafından büyük bir memnuniyetle karşılanırken, tıp camiası ve muayenehane işleten hekimler karara temkinli yaklaşıyor. Hükümet ortaklarının oylarıyla komisyondan geçen tasarıda, doktorların bu kopyalama, arşivden çıkarma ve dijital olarak hazırlama işlemleri karşılığında hiçbir masraf tazminatı alamayacak olması, özellikle yoğun hasta sirkülasyonu olan kliniklerde ciddi bir ek idari yük ve maliyet oluşturacağı gerekçesiyle eleştiriliyor.
Komisyonda söz alan FPÖ Milletvekili Gerhard Kaniak da düzenlemeyi eleştirerek, özellikle sözleşmeli kasa doktorlarının (Kassenärzte) bu kopyalama işlemleri için hiçbir mali tazminat (Kostenvergütung) alamayacak olmasının haksızlık olduğunu savundu. Hekim birlikleri, bu tür bürokratik işlemlerin operasyonel süreleri baltaladığını savunurken, hukukçular yasanın esnetilemez bir tüketici hakkı olduğunu vurguluyor.
📝 Editör Notu: Hastalar İçin Pratik Haklar
Hekimler Yasası’nda yapılan bu değişiklik, özellikle doktor değişikliklerinde, sigorta süreçlerinde veya ikinci bir uzman görüşüne ihtiyaç duyulduğunda hastaların karşılaştığı gizli maliyetleri ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Uygulamada herhangi bir hak kaybı ya da kafa karışıklığı yaşamamak için şu üç temel kuralın bilinmesi önem taşımaktadır:
- Kapsam Sadece İlk Kopyadır: Ücretsiz temin hakkı, tıbbi geçmiş belgesinin (Krankengeschichte) sadece “ilk kopyası” için geçerlidir. Belgenin kaybedilmesi veya aynı evrakın tekrar talep edilmesi durumunda, kliniklerin makul bir idari işlem ücreti isteme hakkı saklıdır.
- Format Seçimi Hastaya Aittir: Sağlık kuruluşları, belgeleri sadece basılı kâğıt veya sadece dijital (PDF) olarak vermeyi dayatamaz. Hasta, kendi ihtiyacına göre formatı seçme hakkına sahiptir ve her iki seçenekte de ücret ödemez.
- Esnetilemez Bir Zorunluluktur: Karar, yasal sürecin tamamlanmasıyla birlikte tüm sözleşmeli kasa doktorları (Kassenarzt), özel doktorlar ve hastaneler için bağlayıcıdır. Hastalardan “arşivleme”, “kopyalama” veya “idari mesai” adı altında hiçbir ek ücret talep edilemez.
